Bỏ qua menu

Trang chủ › Góc phụ huynh › Chữ b đọc là "bờ" hay "bê"? Tên chữ và âm — bố mẹ cần biết

Chữ b đọc là "bờ" hay "bê"? Tên chữ và âm — bố mẹ cần biết

Đọc – viết lớp 1 · Tác giả: Đội ngũ TotLen · Cập nhật 20/11/2026

"Con đọc là bờ, không phải bê!" — câu này có lẽ được nói ở rất nhiều nhà có con lớp 1 mỗi tối. Ông bà dạy "bê", cô giáo dạy "bờ", con thì không biết nghe ai. Thực ra cả hai đều đúng — chỉ là dùng ở hai lúc khác nhau.

Trả lời ngắn

  • "Bê" là tên của chữ b — dùng khi gọi tên chữ cái, như khi đọc thuộc bảng chữ cái.
  • "Bờ" là âm mà chữ b ghi lại — dùng khi đánh vần và học đọc.

Ở lớp 1, con học đọc bằng cách ghép âm, nên khi đánh vần, con đọc "bờ": bờ – a – ba.

Tên chữ và âm khác nhau thế nào

Hãy nghĩ tới tên một người và giọng nói của người đó. Tên chữ là "tên gọi" của ký hiệu viết; âm là "tiếng" mà ký hiệu đó tạo ra khi ta đọc một tiếng.

Ví dụ trong tiếng "ba":

  • Có hai chữ cái: b và a.
  • Khi nói "ba", miệng ta phát ra âm "bờ" rất ngắn rồi đến âm "a". Không hề có "bê" trong tiếng "ba".

Vì vậy nếu con đọc tên chữ "bê" rồi "a", con sẽ ghép ra "bê-a", không ra "ba". Còn khi đọc âm "bờ" rồi "a", hai âm nối lại thành "ba" rất tự nhiên.

Tiếng Anh cũng có chuyện tương tự: chữ B tên là "bi", nhưng trong "bag" thì đọc âm /b/.

Vì sao khi đánh vần phải đọc theo âm

Cách dạy đọc ở lớp 1 hiện nay đi từ âm đến chữ: con nghe âm, nhận ra chữ ghi âm đó, rồi ghép âm thành tiếng. Đọc theo âm giúp con:

  • Ghép tiếng dễ: bờ – a – ba, cờ – a – ca.
  • Tự đọc được tiếng mới chưa gặp.
  • Viết chính tả dễ: nghe "bờ" là biết viết b.

Tên chữ vẫn có ích, nhưng thường được dùng nhiều hơn ở các lớp trên, khi con đọc thuộc bảng chữ cái, tra từ điển, hoặc đánh vần một tên riêng cho người khác viết.

Bảng cách đọc chữ cái lớp 1

Phụ âm (đọc theo âm khi đánh vần):

ChữÂm (đánh vần)Ví dụ
bbờbờ – a – ba
ccờcờ – a – ca
ddờdờ – ê – dê
đđờđờ – a – đa
ggờgờ – a – ga
hhờhờ – e – he
kcaca – e – ke
llờlờ – a – la
mmờmờ – e – me
nnờnờ – o – no
ppờ(thường gặp trong "ph" — xem chữ ghép)
q(đi với u thành "qu")
rrờrờ – ô – rô
ssờsờ – ơ – sơ
ttờtờ – ô – tô
vvờvờ – e – ve
xxờxờ – e – xe

Nguyên âm đọc như chính nó: a, ă (á), â (ớ), e, ê, i, o, ô, ơ, u, ư, y (đọc như i, thường gọi "i dài" hoặc "y dài").

Lưu ý: k đọc là "ca" dù khi đánh vần. Đây là trường hợp đặc biệt hay làm bố mẹ bối rối.

11 chữ ghép và cách đọc

Chữ ghép là hai hoặc ba chữ cái ghép lại để ghi một âm. Đánh vần chữ ghép như một âm, không tách ra.

Chữ ghépĐọcVí dụ
chchờchờ – ó – chó
ghgờ (gờ kép)gờ – ế – ghế
gididi – ỏ – giỏ
khkhờkhờ – ế – khế
ngngờngờ – õ – ngõ
nghngờ (ngờ kép)ngờ – ỉ – nghỉ
nhnhờnhờ – à – nhà
phphờphờ – ố – phố
ququờquờ – ê – quê
ththờthờ – ỏ – thỏ
trtrờtrờ – e – tre

(Ví dụ trong bảng đánh vần gọn, dấu gộp vào âm chính để dễ đọc; ở lớp, cô có thể dạy tách dấu: chờ – o – cho – sắc – chó.)

Mẹo sửa khi con quen đọc "bê – a"

Nhiều bé đã học bảng chữ cái theo tên ở mẫu giáo hoặc qua bài hát, nên vào lớp 1 cứ bật ra "bê". Sửa từ từ:

  1. Đừng nói "sai rồi". Hãy nói: "Đúng là chữ bê. Nhưng khi đọc, chữ bê kêu là bờ."
  2. Nói "chữ này kêu thế nào?" thay vì "chữ này là chữ gì?". Câu hỏi đầu dẫn con đến âm, câu sau dẫn con đến tên.
  3. Gắn âm với hình: "bờ" như tiếng bóng nảy "bờ bờ"; "cờ" như lá cờ.
  4. Phóng đại khi ghép: đọc chậm "bờ…a…" rồi nhanh dần "bờa – ba!" để con nghe thấy âm hoà vào nhau.
  5. Nhắc nhẹ đều mỗi ngày. Thói quen đổi sau vài tuần, không phải một buổi.

Câu hỏi thường gặp

Dạy con đọc bảng chữ cái theo tên trước có sao không?

Không sai, nhưng con dễ đem tên chữ vào đánh vần. Nếu con sắp vào lớp 1, nên cho con làm quen theo âm trước.

Chữ d đọc là "dờ" hay "giờ"?

Đọc là "dờ". Ở giọng miền Bắc, "dờ" và "gi" nghe gần giống nhau; đây là chuyện giọng nói, không phải con đọc sai. Khi viết, con cần nhớ từ nào viết d, từ nào viết gi.

Vì sao k lại đọc là "ca"?

Chữ k ghi cùng âm với c (cờ) nhưng chỉ đứng trước e, ê, i. Sách dạy gọi là "ca" để con phân biệt với chữ c khi viết. Xem bài quy tắc chính tả lớp 1.

Con đọc "gờ kép" có đúng không?

"Gờ kép" là cách gọi để nhớ cách viết gh (hai chữ cái). Khi đọc tiếng, gh vẫn kêu là "gờ": ghế, ghi, ghe.

Cô Cú nhận ra con đọc "bê" hay "bờ"

Trong Bé Cú Học Chữ, khi con đọc chữ "b", Cô Cú nghe được con đọc theo âm "bờ" hay theo tên chữ "bê", và nhắc nhẹ: "Con đọc là bờ nhé", rồi cho con đọc lại. Bố mẹ không phải nhắc câu đó lần thứ một trăm. Cho con học thử 7 ngày.

Bài liên quan:

Nguồn tham khảo: Cách đọc theo âm: b "bờ", c "cờ", d "dờ", đ "đờ", g "gờ", gh "gờ kép", ngh "ngờ kép", k "ca", qu "quờ", gi "di", y đọc như i — theo bản đồ chương trình Tiếng Việt 1 của Phòng Nội dung TotLen, đối chiếu giáo án Tiếng Việt 1 công khai (VietJack, Hoatieu).

Cho con học thử 7 ngày: Cô Cú nghe con đọc, chấm vở con viết, mỗi tối 15 phút. Xem Bé Cú Học Chữ · Hỏi qua Zalo
Học thử 7 ngàyHỏi Zalo